Waar blijven de Beyoncé Allee en de Suze Groeneweg? NL straatnamen zijn zo idioot mannelijk!

0
133

Nieuwe straten in Rotterdam worden vanaf nu vaker vernoemd naar vrouwen of minderheden. Het gemeentebestuur is akkoord gegaan met een voorstel voor meer diversiteit bij straatnamen. Bijna een jaar terug diende D66, gesteund door GroenLinks, NIDA, SP en de PvdA, daar een initiatiefvoorstel voor in. De partijen vonden dat het straatnamenregister een heel eenzijdig beeld van de Rotterdamse geschiedenis liet zien. “Wat in een divers Rotterdam niet langer kan.” Ook in andere steden en gemeenten van Nederland werd dit al diverse malen aangekondigd….

De Dam wordt De Dame
De Mies Bouwman Gracht, de Beyoncé-Allee, de Mien van Bree Laan en de Suze Groeneweg. Gewapend met deze zelfgemaakte straatnaamborden gingen de leden van ‘De Bovengrondse’ vorig jaar al op pad. Want ondanks beloftes van veel gemeenten is er nog maar bar weinig terecht gekomen van het ‘feminiseren’ van de straatnamen in Nederland. In steden als Amsterdam, Ede, Utrecht, Rotterdam, Tilburg, Den Haag, Delft, Arnhem, Leiden en Nijmegen werden mannelijke straatnamen voor de gelegenheid vervangen door een vrouwelijke variant. Zo werd de Dam in Amsterdam omgedoopt tot ‘De Dame’. De Jan Pieterszoon Coenstraat in Utrecht wel Marie Anne Tellegenstraat. En dat was niet zomaar een grapje.

Impliciete boodschap
De Correspondent ging op zoek naar de harde cijfers. De straatnamen van Amsterdam, Utrecht en Groningen. Van alle straten die een mensennaam hebben, is 88% mannelijk; slechts 12% is vernoemd naar een vrouw. Vaak is dat dan ook nog ‘de vrouw van’ of een godin; vrouwelijke wetenschappers en politici zijn op een hand te tellen. “Straatnamen zijn een manier om te laten zien wie we als land belangrijk vinden”, aldus Bregje Hofstede, oprichter van De Bovengrondse, tegen RTV Utrecht. “Doordat de meeste straten naar mannen zijn vernoemd, geven we impliciet de boodschap af dat we mannen belangrijker vinden. Terwijl er duizenden vrouwen zijn die veel hebben betekend in de wetenschap, de filosofie, op het gebied van sport, media en ga zo maar door.”

Liberté, Egalité et Sororité
That’s in a name? Nou veel, heel veel. Vandaag de dag wordt onze openbare ruimte voornamelijk ingenomen door mannen. In Frankrijk (het land van Madame Curie en Jeanne d’Arc) is het nog een tandje beroerder. “Slechts 2,6 % van de straatnamen in Parijs draagt de naam van een vrouw”, aldus Marie Allibert, woordvoerster van ‘Osez le Féminisme‘, de Franse groep die pleit voor meer vrouwen op de straatnaamborden in ‘Le Figaro’.

Herstory
Het is natuurlijk idioot dat elke gemeente wel een Rembrandtlaan heeft of een Frans Hals Plantsoen, maar dat een Judith Leyster Straat of een Frida Kahlo Plantsoen nog nauwelijks te vinden zijn. Dat heeft niet te maken met het feit dat kunstenaressen persé dunner gezaaid werden, maar vooral met de manier van geschiedschrijving, aldus kunsthistorica Karin Haanappel. “Vandaag de dag is er nog steeds geen sprake van gelijkwaardigheid tussen mannelijke en vrouwelijke kunstenaars. Zolang wij uitsluitend de traditionele canon der (kunst)geschiedenis voorgeschoteld krijgen, blijft de geschiedenis er een van helden en overwinnaars, van oorlogen en rooftochten”. Ook de mythe van het ‘oerpatriarchaat’ wordt dan in stand gehouden. In ‘Herstory of Art’ ontrafelt Karin Haanappel deze mythe. Zij laat ons een heel andere wereld ervaren, een wereld waarvan ook vrouwen deel uitmaken en waarin niet-westerse en prehistorische culturen eveneens van belang blijken te zijn. Door te starten met de vroegste kunstuitingen in de oude steentijd en vervolgens de vrouwelijke kunstenaars op de kaart te zetten tot het moment waarop de canon van de kunstgeschiedenis voor het eerst werd geschreven, plaatst zij haar verhaal van de kunst (her story of art) naast zijn verhaal van de kunst (his story of art).

De Bovengrondse en Het Onderbewuste
Zo’n straatnaambordje lijkt misschien een detail, maar is het wel degelijk van belang. Dat benadrukt ook Bregje Hofstede. “Juist omdat je er elke dag mee in aanraking komt, is het wel belangrijk om over straatnamen na te denken. Je denkt er misschien niet kritisch over na maar je onderbewuste slaat het wel op.” ‘De Bovengrondse’ hoopt, net als wij van Supervrouwen, op spoedige verbetering.

LAAT EEN REACTIE ACHTER

Please enter your comment!
Please enter your name here