Femmes Fatales: ook bij Chanel staat nu een vrouw aan het roer

0
370

Feitelijk was de modewereld tot zo’n 10 jaar terug een vreemde wereld. Want hoewel de meeste modehuizen exclusief voor vrouwen ontwerpen, stond er aan het roer meestal een man; al dan niet ‘gay’. Terwijl de moeder van alle kledingmerken toch echt Coco Chanel (1883-19710 heet. Gisteren overleed Karl Lagerfeld die vanaf 1983 hoofd-ontwerper was. Gisteravond werd bekend dat Virginie Viard zijn plek aan het hoofd van 1 van de sterkste merken ter wereld overneemt. Lagerfeld en Viard hadden reeds een hechte samenwerking. Hij noemde haar zijn rechterhand en zijn linkerhand. “Virginie is de belangrijkste persoon, niet alleen voor mij maar voor het atelier, voor alles,” zei ‘Der Karl’ in een Netflix documentaire. “Onze relatie is essentieel, versterkt door een heuse vriendschap en genegenheid.”

Coco
‘Dat naaistertje’, werd de grote Coco Chanel minachtend omschreven door haar tijd- en vak-genoot Paul Poiret. Hij viel haar aan op haar vrouw-zijn, maar feitelijk zag hij haar als grote concurrent. Tijden zijn veranderd. Nooit eerder stonden er zoveel vrouwelijke ontwerpers aan het hoofd van een modehuis als momenteel.

Hop op naar Den Haag
Een perfect moment voor een tentoonstelling waarin sterke vrouwen in de mode centraal staan, vindt ook Het Haagse Gemeente Museum. ‘Femmes Fatales’ is de eerste tentoonstelling in de modegeschiedenis die volledig is gewijd aan vrouwelijke modemakers. Ontwerpen zij anders voor vrouwen dan hun mannelijke collega’s? Wat is hun invloed? Wat betekent vrouw-zijn voor hun creaties? En wat is hun visie op mode? Er is werk te zien van Coco Chanel, Jeanne Lanvin, Elsa Schiaparelli, Mary Quant, Vivienne Westwood, Sonia Rykiel, Miuccia Prada, Maria Gracia Chiuri (Dior), Nederlandse grootheden als Fong Leng, Sheila de Vries en Iris van Herpen en vele anderen.

Vrouwen aan het moderoer
Maria Grazia Chiuri voor Dior, Miuccia Prada, Vivienne Westwood, Rei Kawakubo (Comme des Garçons), Sarah Burton voor Alexander McQueen en tot voor kort Phoebe Philo voor Céline. Stuk voor stuk powervrouwen. Met hun ontwerpen domineren ze de hedendaagse catwalks en sommigen zijn ware voorvechters van de vrouwenrechten of spreken zich expliciet politiek uit.

Net als de jongens
Zo bestormde Kawakubo in de jaren 70 de Parijse catwalk met de naam Comme des Garçons, wat letterlijk ‘net als de jongens’ betekent. Westwood is al haar hele carrière politiek geëngageerd en zet zich in voor verschillende politieke overtuigingen en het milieu. Katherine Hamnett gebruikte in de jaren 80 het T-shirt als medium om zich uit te drukken. De foto waarop zij in protestshirt Margareth Thatcher de hand schudt, is wereldberoemd.

Feministische T-shirts
Meer recent bedrukte Maria Grazia Chiuri in haar eerste collectie voor Dior T-shirts met de tekst ‘We Should all be Feminists’, gebaseerd op een publicatie van een activiste. Een jaar later gebruikte Chiuri wederom T-shirts, dit keer met de prikkelende vraag ‘Why Are There No Great Women Artists?’. Chiuri zelf geeft aan dat de opkomst van Donald Trump, de women’s protest marches en de #metoo-beweging haar engagement in het publieke debat hebben aangewakkerd. Dat geldt ook voor Angela Missoni (Missoni). Voor haar najaarscollectie 2017 bracht ze zogenaamde ‘pussy hats’, ontworpen als protest tegen Donald Trump, van de straat naar de catwalk.

Vrouwelijke finesse en zakelijkheid
Met zulke krachtige vrouwen die niet alleen prachtige ontwerpen maken, maar ook lef tonen en duidelijke statements niet schuwen, is het nauwelijks nog voor te stellen dat de eerste vrouwelijke ontwerpers zich staande moesten houden in een mannenwereld. In de negentiende eeuw kwam hier verandering in, toen vrouwelijke couturiers als Jeanne Paquin en Jeanne Lanvin en later Gabriëlle ‘Coco’ Chanel, Madeleine Vionnet, Madame Grès (Alix Barton) en Elsa Schiaparelli hun eigen couturehuis begonnen. Als ware femmes fatales maakten deze dames, als hen dat zo uitkwam, handig gebruik van hun vrouwelijkheid. Zij zetten hun vrouw-zijn in om aan te geven dat alleen zij in staat waren ten volle te begrijpen hoe je het beste een vrouwenlichaam kunt kleden. Na de Tweede Wereldoorlog verschenen visionaire ontwerpers als Mary Quant, Sonia Rykiel en Barbara Hulanicki (Biba) ten tonele. En ook deze jonge garde had volop aandacht voor vrouwelijkheid en comfort. De wikkeljurk die Diane von Furstenberg in de jaren 70 ontwierp lijkt nu zo vanzelfsprekend, maar was destijds een revolutie.

Wonder Women
De tentoonstelling ‘Femmes Fatales – Sterke vrouwen in de mode’ in Het Gemeente Museum van Den Haag bevat werk van een indrukwekkende lijst vrouwelijke (inter)nationale ontwerpers. Naast wereldberoemde namen komen in de tentoonstelling ook vrouwen aan bod die achter de schermen van menig modehuis verstrekkende invloed hebben of hadden, maar compleet onbekend zijn in de modegeschiedenis.

De tentoonstelling reist door naar Modemuseum Hasselt en is daar van 13 april tot en met 15 september 2019 te zien onder de titel ‘Wonder Women – Sterke vrouwen in de mode’.

LAAT EEN REACTIE ACHTER

Please enter your comment!
Please enter your name here