Historie gaat over voorvaderen; waar waren onze voormoederen dan?

0
115

Geschiedenis was lang een mannenbastion. Het ging over mannen van vroeger en historici waren mannen die letterlijk hun voorvaderen bestudeerd hadden. Terwijl het woord ‘voormoederen’ (ook nu nog) bijna nooit in de mond wordt genomen. Vrouwen schreven geen geschiedenis en maakten ~in de ogen van de mannelijke schrijvers~ geen geschiedenis. ‘History is not her story’, zegt mijn Britse vriendin altijd. HIJ was het die bepaalde hoe ZIJ moest leven én wat er over dat leven bewaard bleef voor latere generaties. Pas de laatste jaren komt er een blik die verder reikt. De maand oktober is geschiedenismaand en staat daarom dit jaar geheel in het teken van Hij/Zij, want er is nog een hele inhaalslag te gaan………..

Morele meetlat
Vrouwen liggen sinds mensenheugenis langs een strengere morele meetlat. Vanaf de Oudheid domineerde een vrouwelijk ideaalbeeld dat tot ver in de 20ste eeuw overeind bleef. De ideale vrouw baarde kinderen, was mooi, bescheiden, passief, inhuizig en kuis. Afwijkende vrouwen die zich wél in het openbaar uitspraken, macht uitoefenden of tegendraads dachten, figureerden in mythes, literatuur en op het toneel als afschrikwekkende antihelden en werden niet serieus genomen. Zo ontstond de indruk dat de zij aan de zijlijn van de geschiedenis stond en niet echt met hem meedeed.

Tikkie anders
Echter: modern DNA-onderzoek aan de hand van zeer oude tanden laat ook een verrassend nieuw vrouwbeeld zien. Niks jagers/verzamelaars. 2 miljoen jaar geleden bleven de mannen juist bij het vuur en waren het de vrouwen die de wijde wereld introkken. Ze gingen erop uit om te jagen en om partners te vinden. Dat laatste intuïtief om inteelt te voorkomen. Het is de uitkomst van paleontologisch onderzoek van de universiteit van Oxford, waarover gepubliceerd is in het magazine NATURE.

Talenknobbel
Ook het feit dat vrouwen makkelijker een 2e of 3e taal leren is vanuit deze evolutionaire ontdekking te verklaren. Nu had dit wel weer met mannelijke dominantie te maken. “Wanneer de ouders verschillende taalkundige achtergronden hadden, was de taal van de vader waarschijnlijk dominant binnen de familie”, aldus het onderzoeksteam op de nieuwssite ScienceDaily. “Vrouwen waren vermoedelijk geneigd zich aan te passen aan mannelijke immigranten, zeker als zij militaire macht of nieuwe technieken meebrachten.”

Alies Pegtel
Op de website van De Maand van de Geschiedenis beschrijft Alies Pegtel een aantal zeer interessante stukken ‘moederlandse geschiedenis‘. En haar boek ‘Zij in de geschiedenis’ verschijnt deze maand. Over vrouwen en vanuit een vrouwelijk perspectief: van de Romeinse matrone tot de bakfietsmoeder met deeltijdbaan. Aan de hand van bijzondere vrouwen als Aletta Jacobs, Oriana Fallaci, Hedy d’Ancona en Michelle Obama laat de auteur en tevens historica zien dat vrouwen net zo’n stempel drukken op de geschiedenis als mannen, al is hun inbreng lang niet op waarde geschat.

Eindelijk ‘her story’
Er is dus wel degelijk iets aan het veranderen. Ook dankzij het feit dat we vrouwelijke historici hebben. Zoals Alies Pegtel het zo mooi verwoordt: ‘Vrouwen onderzoeken het verleden met andere vragen en nieuwe technieken. Ze diepen haar stem op uit archeologische resten en de archieven. Zo eigenen zij zich de geschiedenis weer toe.’

LAAT EEN REACTIE ACHTER

Please enter your comment!
Please enter your name here