Bevrijding(sdag): mooie gekleurde kindjes in het katholieke witte Limburg

Het zuiden van Nederland werd bevrijd in het najaar van 1944 door de mannen van de geallieerde legers. Het werden dolle, dwaze tijden, net als in het noorden van Nederland met de bevrijding in mei 1945. Maar rond die tijd werden er in Limburg reeds zwarte kindjes geboren in voor de rest ‘witte’ gezinnen.

Hun biologische vaders zijn zwarte Amerikaanse soldaten. Ze zijn de eersten die er opgroeien met een afwijkende huidskleur. Vragen over hun werkelijke afkomst blijven lang onbeantwoord, in tijden waarin de heren pastoors het nog voor het zeggen hadden. Het waren de Barack Obama’s avant la lettre. Maar in de jaren ’40 en ’50 in Europa en de USA nog ondenkbaar. Rosa Parks, Mahalia Jackson en Ds Martin Luther King moesten hun belangrijke bijdrage aan de wereld nog leveren.

Mieke Kirkels ontdekte ‘de zwarte bevrijders’ toen ze werkte aan haar vorige boek ‘Van Alabama naar Margraten‘ en besloot toen op zoek te gaan naar deze bevrijdingskinderen. Van 12 van de circa 70 tekende ze de verhalen op.

Vanuit de zuidelijke provincie zorgden zwarte servicetroepen voor de bevoorrading van de fronttroepen, maar in de militaire geschiedenis komen de 900.000 Afro-Amerikanen die hielpen bij de bevrijding niet aan bod. Ooggetuigen vertellen over hun stationering en over de vernederingen die hen door hun witte wapenbroeders ten deel vielen. Door bepaalde Limburgers werden ze als bevrijders omarmd (en meer dus), maar de acceptatie van de kinderen die ze verwekten, verliep minder vlekkeloos.

Kirkels beschrijft o.a. hoe soldaten afdrukken wilden hebben van foto’s waarop zij met blanke meisjes poseren. “Als ik dat naar huis schrijf, zullen ze me niet geloven. Ze maken me uit voor leugenaar, een grotere leugen kan ik niet vertellen. Dit vinden ze absurd”, vertelden ze aan een Limburgse fotograaf destijds.

Het waren meestal de arme volkswijken van de mijnstreken waar de zwarte mannen wel welkom waren. Dat zijn dus de plekken waar de kinderen met een tintje werden geboren. Als zo’n vrouw in kwestie al getrouwd was met een blanke Nederlander, zorgde dat voor spanningen. Niet zelden kwamen deze kinderen in pleeggezinnen of internaten terecht. Maar ook kinderen van ongetrouwde vrouwen hadden het volgens auteur Kirkels erg moeilijk in hun latere leven.

Niet iedereen wilde meewerken aan haar oral-history-project. “Mensen reageerden geëmotioneerd, wilden er niet over praten”, vertelt ze in dagblad TROUW. Opvallend is dat van de 12 geïnterviewden er slechts 1 slaagde haar biologische vader te ontmoeten. “Voor de anderen waren er teveel emotionele en praktische bezwaren.”

Een bijzonder verhaal dat nu nog verteld kan worden door de kinderen die inmiddels ook al boven de 70 zijn. Volgens mij zit hier nog een mooie speelfilm of dramaserie in.

‘Kinderen van zwarte bevrijders’ van Mieke Kirkels is vanaf nu te koop en beschrijft deze bijzondere en te lang verzwegen geschiedenis, die is geïllustreerd met een grote hoeveelheid onbekende foto’s.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *