Waardoor Nederland wereldkampioen ‘part time werken’ werd

Naar aanleiding van het onderzoek over werken in Nederland van het Centraal Plan Bureau, zijn deze week de discussies over parttime werkende (jonge) vrouwen niet van de lucht. In de ons omringende en vergelijkbare landen als Groot Brittanië en in Scandinavië, hebben veel meer vrouwen een volle tijds-baan dan hier.

Gemiddeld werkt in de EU zo’n 20% in deeltijd. In Nederland is dat: 76,6% van de vrouwen en 26,8% van de mannen. Wij Nederlanders zijn wereldkampioen part time werken. Zowel mannen als vrouwen werken hier vaker in deeltijd dan waar ook.

Laatstgenoemden uiteraard het meeste, vanwege het zogenaamde anderhalf inkomens-model. The Economist zocht reeds een paar jaar geleden uit waarom dat zo is. De verklaring ligt in de vorige eeuw. Doordat relatief weinig Nederlandse mannen hoefden vechten tijdens de 2 wereldoorlogen, hoefden vrouwen niet, zoals in veel andere landen, te gaan werken in de fabrieken. Daarbij zorgde de welvaart er vanaf de 2e helft van de 50′er jaren voor dat gezinnen prima rondkwamen met 1 kostwinner.

Maar een belangrijke invloed was ook het calvinistische en katholieke denken in respectievelijk Noord en Zuid Nederland. Het gezin als hoeksteen van de samenleving met de man als ‘minister van buitenlandse zaken en de vrouw als ‘minister van binnenlandse zaken. Ook in socialistische kringen was men zwaar tegen vrouwen op de werkvloer. Zij zouden immers andere (mannelijke) kostwinners in de weg zitten.

Nederlandse vrouwen die in de 50′er jaren trouwden, hadden als ze terugkwamen van hun huwelijksreis hun ontslagbrief op de mat. Zij hoorden thuis te zijn. De overheid had allerlei voorzieningen om dat mogelijk te maken, door bijvoorbeeld ook het salaris van de kostwinners (mannen dus) hoog te houden.

In de jaren ’70 kantelde dit beeld en in de jaren ’80 rekende men zelfs uit dat het voor de economische groei gunstig zou zijn als ook vrouwen gingen werken. De Staat zorgde er daarom voor dat deeltijdbanen dezelfde wettelijke bescherming en andere voordelen kregen.

Echter: dat aloude idee dat vrouwen voldoende tijd moeten hebben om ook voor hun kinderen (inclusief echtgenoot) te zorgen, was en is heel hardnekkig. Ronald Dekker, arbeidseconoom aan de universiteit van Tilburg stelt ook dat er veel goedbetaalde en interessante parttime functies beschikbaar zijn. In veel andere landen zijn die vaak slechter betaald en minder gewaardeerd.

De keerzijde is duidelijk: vrouwen halen (ondanks hogere scholing) veel minder vaak de top, want dat, zo blijkt ook uit het onderzoek, lukt toch beter in een volletijds functie.

Illustratie: Rosie the Riveter werd in de Tweede Wereldoorlog hét symbool van de werkende vrouwen. De mannen waren immers op oorlogspad. Zo is deze poster van toen wereldwijd uitgegroeid tot het symbool van de vrouwenbeweging. Gehuld in een overall en een gestippelde bandana stond ze in 1942 aan de draaibank in een vliegtuigfabriek. Naomi Parker-Fraley
droeg bij aan het draaiende houden van de Amerikaanse oorlogsmachine na de aanval op Pearl Harbor toen van haar een foto werd gemaakt. Afgelopen weekend overleed zij op 96-jarige leeftijd, meldt The New York Times. Filmpje!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *